محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

523

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

العمد : بيمارى . خلف الفتنة : پيش از وقوع فتنه از دنيا رفت . اتقاه بحقه : حق را پيش از درخواست آن به‌پا داشت . متشعبة : گوناگون و پراكنده . لا يستيقن المهتدى : راه از بسيارى اختلافات پنهان شده است . ساختار ادبى للّه : خبر مقدم و « بلاء » مبتداى موخر . اين تعبير در موارد مدح و ستايش به‌كار مىرود . شرح و تفسير ( للّه بلاء فلان فلقد قوّم الأود و داوى العمد . . . ) منظور از « فلان » را ابو بكر و برخى عمر دانسته‌اند . نظر معروف‌تر همان عمر است . مردم در زمان پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در كنار ايشان ، احساس آسودگى و آرامش مىكردند و ابو بكر و عمر نتوانستند جاى خالى آن حضرت را پر كنند . به هر رو دوران آن دو از دوره خلافت عثمان بهتر بود ؛ چرا كه در فتنه و كشتار بين مسلمانان در دوره خلافت عثمان گشوده شد . در زمان خليفه اول و دوم ، هيچ يك از خلافت موروثى و پادشاهى و بهره‌كشى حقوق بندگان و ديگر فتنه‌ها وجود نداشتند . به راستى كدام يك از مسلمانان است كه دوره اموى و عباسى را بهتر از دوره خليفه اول و دوم مىدانند ؟ آن دو خليفه توانستند به‌گونه‌اى عمل كنند كه رضايت بيشتر مسلمانان را در طول تاريخ به خود جلب كنند . در اين شكى نيست كه امام عليه السّلام خود را سزاوارتر از آنها به خلافت مىدانست ؛ اما با اين حال آن دو را بهتر از عثمان مىشمرد . امام عليه السّلام در اين‌باره خطاب به عثمان